Producenci
Promocje
Orkisz - niezwykłe właściwości 0
Orkisz - niezwykłe właściwości

 Pochodzenie orkiszu

Orkisz – to stara odmiana pszenicy, wyjątkowo zdrowa i wciąż niedoceniana. Jej wspaniałe właściwości są odkrywane jednak na nowo. Tymczasem orkisz spożywany był już w czasach starożytnych. Na Bliskim Wschodzie Izraelici, a w Europie Germanie i Rzymianie, cenili orkisz jako wysokowartościowe zboże - dające zdrowie, sprawność fizyczną i siłę, wpływające również na inteligencję. Orkisz był posiłkiem gladiatorów i zawodników igrzysk.

W średniowieczu propagatorką orkiszu była  św. Hildegarda z Bingenbenedyktynka, która opracowała dietę leczniczą z orkiszem w roli głównej, w jej pismach czytamy: Orkisz jest najlepszym ze wszystkich zbóż. Ogrzewa, odżywia, wzmacnia i jest łagodniejszy od innych ziaren. Daje człowiekowi mocne mięśnie i zdrową krew, szczęśliwy umysł i pogodną duszę.”

  

Orkisz – zboże ekologiczne

Orkisz jest starożytną odmianą pszenicy zapomnianą na wiele dziesięcioleci.

Poprzez masową produkcję wyrobów z wysoko przetworzonych ziaren pszenicy zboże orkiszu odeszło w zapomnienie. Orkisz był uprawiany do XX wieku. Od tego czasu zaczął być stopniowo wypierany przez pszenicę zwyczajną, która była łatwiejsza w uprawie i dawała większe plony. W latach 70. XX wieku praktycznie nie uprawiano już orkiszu - zastąpiła go nowoczesna (ulepszana) pszenica zwyczajna. Dzięki temu jednak orkisz został uchro­­niony od modyfi­­kacji genety­cz­nych, ulepszaczy czy nawozów sztucznych.

Wrócił on do łask jako produkt odżywczy i leczniczy po odkryciu nauk Hildegardy z Bingen, która przypisywała orkiszowi wiele właściwości prozdrowotnych. Ta niemiecka mistyczka za najważniejszy filar medycyny uważała właściwą dietę, a jej podstawą był orkisz.

Od pewnego czasu w wielu krajach (głównie w Szwajcarii, Niemczech i Polsce) obserwuje się renesans uprawy orkiszu. Jest to głównie związane z rozwojem rolnictwa ekologicznego oraz docenieniem walorów żywieniowych i prozdrowotnych tego zboża.

Uprawa nie wymaga stosowania sztucznych nawozów. Zaobserwowano nawet, że przy intensywnym nawożeniu orkisz wyrasta wysoki, ale daje mały plon. Ponadto ziarna orkiszu dojrzewają w grubych łupinach, które chronią je przed zanieczyszczeniami i szkodnikami. Jego mocne łuski doskonale zabezpieczają ziarno nawet przed promieniowaniem radioaktywnym.

Z tego względu orkisz nie jest poddawany działaniu pestycydów jak inne zboża, dlatego odradza się produkcja ekologiczna tego zboża.

 

Właściwości orkiszu

Niemieccy naukowcy, którzy przez 35 lat prowadzili badania nad orkiszem, wykryli w nim obecność rodanidu, substancji biologicznie czynnej, która jest budulcem m.in. ciał odpornościowych, jest naturalnym antybiotykiem występującym w ślinie, krwi i mleku kobiecym. Składnik ten przeciwdziała powstawaniu komórek nowotworowych, wzmacnia system immunologiczny oraz zapobiega stanom zapalnym.

Orkisz to także bogactwo innych składników odżywczych. Lista jego dobroczynnych składników jest naprawdę długa. Jest m.in. dobrym źródłem:

  • Nienasyconych kwasów tłuszczowych, wśród których dominuje kwas linolenowy;

  • Fitosteroli, które mają właściwości obniżania cholesterolu we krwi;

  • Pierwiastków (żelazo, magnez, fosfor, wapń) i witamin (A, E, D, B1, B2, B6);

  • Kwasu krzemowego potrzebnego dla prawidłowego wzrostu skóry, włosów i paznokci.

  • Błonnika, dlatego produkty orkiszowe sprzyjają dobremu trawieniu.

     

Orkisz wzmacnia ciało, jest pomocny w stanach zmęczenia, zmniejszenia wydolności organizmu, nawracających zakażeniach, alergiach, zaburzeniach przemiany wapnia, w chorobach nerek, serca i wątroby. Według niemieckich lekarzy regularne spożywanie orkiszu regeneruje cały organizm, poprawiając stan zdrowia. Orkisz ze względu na obecność wielu różnych korzystnych substancji uważany jest za produkt o działaniu prozdrowotnym.

 

 

Orkisz a gluten

Zawartość glutenu w orkiszu jest podobna lub nawet wyższa niż w pszenicy, ale jest on lepiej przyswajalny. Białko orkiszu jest lepiej trawione (>80%) niż pszenicy i ma wyższą wartość biologiczną wyrażoną lepszymi wskaźnikami wykorzystania białka, co związane jest z jego inną strukturą niż białka pszenicy właściwej. Według dr Thomasa Campbella w przypadku, gdy orkisz jest spożywany w postaci produktów z mąki pełnoziarnistej może być nawet bezpieczny dla osób chorych na celiakię. W literaturze są opisywane udane próby włączania produktów orkiszowych do diety dzieci chorych na celiakię. Tolerowanie glutenu z orkiszu według niektórych badaczy może wynikać z większej zawartości cynku, który jest częścią składową enzymów układu pokarmowego, przez co może zwiększać ich aktywność i powodować lepsze trawienie alergennych gliadyn. Należy jednak pamiętać, że reakcja organizmu na orkisz jest bardzo indywidualna i zależy od poziomu nietolerancji glutenu przez daną osobę. Ze względu na obecność glutenu orkisz może być tak samo niewskazany jak pszenica dla osób chorujących na celiakię i z nietolerancją glutenu.

 

Podsumowanie:

Orkisz jest ciekawą alternatywą żywieniową dla wszystkich, którym leży na sercu własne zdrowie, jak również zdrowie najbliższych. Oprócz wszystkich wymienionych właściwości zdrowotnych, warto podkreślić, iż orkisz jest też po prostu smaczny i łatwostrawny. Można go spożywać w formie ziarna, mąki, płatków, kaszy, makaronów czy kawy.

 

Źródła:

1. Tyburski J. Babalski M.,  Uprawa pszenicy orkisz. Poradnik dla rolników, CDR w Brwinowie O/Radom 2007.

2. http://www.uwm.edu.pl/khrin/orkisz.html

3.http://www.zdrowa-zywnosc.pl/artykuly/23-wartosc-odzywcza-i-prozdrowotna-pszenicy-orkisz-w-zywieniu-czlowieka

 

 

 

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl